| Als enige 'Oude Belg' in de lijst van Grote Belgen verdient Ambiorix onze bijzondere aandacht. Toch valt weinig met absolute zekerheid over hem te vertellen. 'Feiten' over zijn leven vinden we bijna uitsluitend in Julius Caesars subjectieve relaas 'de Bello Gallico', over de Gallische Oorlog. Daarin komt Ambiorix als koning van de Eburonen in 54 v.C. in opstand tegen de Romeinen, die Gallië bezetten. Op een listige wijze brengt hij de Romeinen hun zwaarste nederlaag toe die ze in Gallië te verduren krijgen. Caesar zint op wraak: hij moordt het hele Eburonenvolk uit en vernielt hun land. Vooral Ambiorix lust hij rauw, maar deze weet als een van de weinigen te ontsnappen. Hij vlucht over de Rijn, richting Germanen. Wat er nadien met hem is gebeurd, is niet bekend. De Eburonen zijn een Gallische volksstam die leeft tussen Maas en Rijn. Ze zijn schatplichtig aan de Atuatuken, tot Caesars verovering in 57 v.C. hen van dat juk bevrijdt. Ambiorix beschouwt Caesar aanvankelijk dan ook niet als een vijand. Maar na de moord op Dumnorix, een Gallische opstandeling, en een mislukte graanoogst komen de Eburonen in opstand. Ambiorix besluit ten strijde te trekken tegen de Romeinse bezetter. In 54 v.C. lokt hij het Romeinse legioen in een hinderlaag. Hij maakt de legerleiding wijs dat er een opstand in heel Gallië op til staat. Deze voelt de grond onder haar voeten te heet worden en verlaat de Eburonen om zich bij een ander legioen te voegen. Onderweg worden ze door Ambiorix en zijn troepen met guerillatactieken onderuit gehaald. Andere Gallische stammen sluiten zich bij Ambiorix aan om de Romeinse overheersers te verslaan. Zoals gezegd reageert Caesar in 53 v.C. met een echte massaslachting. Maar Ambiorix krijgt hij niet te pakken. Dit draagt ongetwijfeld bij tot de heldenstatus die hij heeft verworven. Ambiorix' naam wordt meestal in één adem genoemd met de Limburgse stad Tongeren. Hij zou deze stad hebben opgericht en de veldslag met Caesars legers zou daar hebben plaatsgevonden. Vast staat dat Tongeren een Romeinse stad was, maar voor een verband tussen Ambiorix en Tongeren bestaan geen archeologische bewijzen. Dat zegt de conservator van het Gallo-Romeins museum. De verhalen zijn volgens hem een overblijfsel van een romantische gedachte uit de negentiende eeuw. Ook het standbeeld van Ambiorix op de Grote Markt van Tongeren dateert uit die periode, namelijk 1866.
|