Deze "wereldburger" of "niet-burger" doorkruist Europa met zijn kritische blik en pen. Hij profiteert van de boekdrukkunst om zijn Latijnse teksten overal te verspreiden. Erasmus verblijft ondermeer in Engeland. Hij sluit er een levenslange vriendschap met Thomas Moore, de schrijver van "Utopia". Op aandringen van Moore schrijft Erasmus de "Lof der Zotheid", één lange satirische aanklacht tegen zowat elke kwezel van zijn tijd. Het is nu zijn bekendste werk, maar het is zeker niet het belangrijkste. Erasmus heeft immers niet alleen tegen schenen geschopt. Hij heeft geschud aan het fundament van de Katholieke Kerk. Als rechtgeaard humanist bestudeert hij de klassieken in hun oorspronkelijke taal. Hij schrijft uiteindelijk een nieuwe Latijnse vertaling van het Nieuwe Testament op basis van de Griekse grondtekst. Als Maarten Luther deze neemt als basis voor zijn Duitse vertaling, is het hek van de dam. Erasmus slaagt er ondanks zijn goede bedoelingen niet in de Contrareformatie en de Hervormers te verzoenen. Door zijn aandeel in de Hervorming wordt hij in 1559 verketterd. Zijn werken belanden op de lijst van de verboden boeken.

Op zijn rondreis door Europa heeft Erasmus ook ons land bezocht. Hij verbleef in Brussel, Mechelen, Antwerpen en Leuven. In de beroemde universiteitsstad Leuven richt hij het Drietalencollege of Collegium Trilingue op om het talenonderwijs te promoten, zijn stokpaardje. Want kennis van Grieks, Latijn en Hebreeuws was belangrijk om de klassieken te kunnen lezen. Zijn Collegium Trilingue heeft een aantal Grootste Belg-genomineerden op de banken gehad: Mercator, Vesalius en Dodoens.