| De oorspronkelijke lijst van 100 Grote Belgen bevat al enkele personen die zich verzetten tegen de Franstalige dominantie in Vlaanderen. Zo waren er bijvoorbeeld Paul Van Ostaijen, of Frans Van Cauwelaert, twee Grote Belgen die zich elk op hun eigen domein inzetten voor de verspreiding van het Nederlands in Vlaanderen. Maar een man die al deze figuren voorafgaat, is Jan-Frans Willems. Niet voor niets wordt hij de vader van de Vlaamse Beweging genoemd. Hij is een autodidact bij uitstek. Vanaf zijn zestiende werkt hij in de ambtenarij, waar hij zichzelf een weg naar boven baant. Van jongs af aan komt hij op tegen de culturele verdrukking van het Nederlands. Hij maakt er dan ook zijn levenswerk van de Vlamingen cultureel bewust te maken, zodat ze zichzelf kunnen ontplooien. Vandaag staat Willems in de geschiedenisboeken als "de voornaamste en veelzijdigste neerlandicus van zijn tijd in de Nederlanden." Willems is geen revolutionair. Binnen de grenzen van de wet wil hij de Vlamingen op alle mogelijke manieren cultuurbewust maken. Hij verricht belangrijk filologisch werk door literaire en historische verhalen uit de Middeleeuwen naar zijn tijd te hertalen. Zo is hij de eerste die Van den Vos Reynaerde in eigentijds Nederlands hertaalt in 1834. Hij richt literaire genootschappen, koren en toneelgezelschappen op. Het liefst van al wou Willems een staatkundige eenheid van Vlaanderen met Nederland, maar na 1830 legt hij zich al vlug bij de nieuwe situatie neer. Toch blijft hij er een punt van maken de culturele eenheid met Nederland te bewerkstelligen. Zo geeft hij de doorslag in de zogenaamde 'spellingoorlog', waardoor de eenheid van taal in Vlaanderen en Nederland een feit wordt. Willems' naam blijft ook na zijn dood verbonden met Vlaamse cultuurverspreiding. In 1851 richtte een aantal Vlaamsgezinden in Gent het 'Willemsfonds' op. Intussen telt de organisatie tienduizend leden en 130 afdelingen. De bedoeling van het fonds bestaat er nog steeds in kunst en cultuur zo dicht mogelijk bij de mensen te brengen. Het Willemsfonds heeft dan ook een eigen uitgeverij en organiseert onder meer tentoonstellingen en toneeluitvoeringen.
|